وبلاگ
اشتباهات رایج در شروع پیانو و راه اصلاح آنها
شروع یادگیری پیانو معمولاً با انگیزه و هیجان زیادی همراه است، اما چند اشتباه ساده در هفتههای اول میتواند روند پیشرفت را کند کند. عجله برای اجرای قطعههای سخت، تمرین بدون برنامه، نشستن نادرست یا استفاده همزمان از چند روش آموزشی، از جمله اشتباهاتی هستند که در شروع مسیر بیشتر دیده میشوند. خبر خوب این است که بیشتر این عادتها قابل اصلاحاند؛ به شرطی که زود شناسایی شوند.
در آموزش پیانو، بخش مهمی از مسیر به همین نکته اختصاص دارد: هنرجو از همان ابتدا اصولی را یاد بگیرد که بعداً مجبور نباشد برای اصلاح عادتهای اشتباه، دوباره از پایه شروع کند. در آموزشگاه موسیقی ظریف در شریعتی تهران نیز برنامه تمرین باید با سطح هنرجو، زمان آزاد و هدف او هماهنگ باشد.
اشتباه اول؛ عجله برای نواختن قطعههای سخت
یکی از رایجترین اشتباهات مبتدیها این است که خیلی زود سراغ قطعهای میروند که از سطح فعلیشان بالاتر است. علاقه به یک آهنگ معروف کاملاً طبیعی است، اما اگر تکنیکهای پایه هنوز شکل نگرفته باشند، تمرین آن قطعه میتواند به انگشتگذاری نامنظم، ریتم ناپایدار و اجرای پر از توقف منجر شود.
راه بهتر این است که قطعه مورد علاقه را در صورت امکان با نسخه سادهتر شروع کنید یا ابتدا مهارتهایی را تمرین کنید که برای اجرای آن لازم است. هدف هفتههای اول فقط «زدن یک آهنگ» نیست؛ هدف ساختن پایهای است که اجرای قطعههای بعدی را راحتتر کند.
اشتباه دوم؛ بیتوجهی به وضعیت نشستن و دستها
پیانو فقط به حرکت انگشتها محدود نمیشود. ارتفاع صندلی، فاصله بدن از ساز، وضعیت شانهها و حالت مچ هم روی کیفیت تمرین تأثیر دارند. نشستن نامناسب ممکن است باعث شود اجرای بعضی حرکتها سختتر شود و کنترل دستها کاهش پیدا کند.
در شروع هر جلسه چند ثانیه برای بررسی وضعیت بدن وقت بگذارید. شانهها را بیدلیل منقبض نکنید، مچ را در وضعیت طبیعی نگه دارید و مطمئن شوید صندلی در ارتفاع مناسبی قرار دارد. اگر هنگام تمرین درد یا ناراحتی غیرعادی دارید، آن را نادیده نگیرید و موضوع را با مدرس مطرح کنید.
اشتباه سوم؛ تمرین قطعه از ابتدا تا انتها
بعضی هنرجوها هر بار از میزان اول شروع میکنند و تا جایی که اشتباه میکنند جلو میروند؛ سپس دوباره از ابتدا شروع میکنند. این روش ممکن است احساس تمرین زیاد ایجاد کند، اما لزوماً مشکل بخش دشوار را حل نمیکند.
بخشهایی را که بیشتر در آنها اشتباه میکنید جدا کنید. چند میزان کوتاه را با سرعت پایین تمرین کنید و بعد آن قسمت را به میزانهای قبل و بعد متصل کنید. تمرین هدفمند معمولاً از چندین بار اجرای کامل و بدون تمرکز نتیجه بهتری میدهد.
اشتباه چهارم؛ بالا بردن سرعت قبل از تسلط
مترونوم ابزار مفیدی برای تمرین است، اما هدف آن فقط افزایش سرعت نیست. اگر قطعه در سرعت فعلی تمیز و کنترلشده اجرا نمیشود، بالا بردن عدد مترونوم معمولاً فقط تعداد خطاها را بیشتر میکند.
ابتدا سرعتی را پیدا کنید که در آن بتوانید ریتم و نتها را با کنترل مناسب اجرا کنید. بعد از تثبیت اجرا، سرعت را بهتدریج افزایش دهید. برای یک مبتدی، اجرای آرام اما دقیق ارزش بیشتری از اجرای سریع و پرخطا دارد.
اشتباه پنجم؛ شروع زودهنگام تمرین دو دست
هماهنگ کردن دو دست یکی از مهارتهای مهم نوازندگی است، اما الزاماً نباید از همان ابتدا همه چیز را با هم انجام داد. اگر هر دست هنوز در اجرای بخش خودش مشکل دارد، اضافه کردن دست دیگر میتواند تمرکز را دشوارتر کند.
در بسیاری از تمرینها بهتر است ابتدا حرکت هر دست را جداگانه بشناسید و سپس دو دست را با سرعت پایین به هم اضافه کنید. با تکرار تدریجی، هماهنگی بهمرور طبیعیتر میشود.
اشتباه ششم؛ انتخاب ساز فقط بر اساس قیمت
خرید اولین ساز تصمیم مهمی است، اما ارزانترین یا گرانترین گزینه الزاماً بهترین انتخاب برای هر هنرجو نیست. نوع ساز باید با سطح نوازنده، فضای خانه، بودجه و هدف آموزشی هماهنگ باشد.
برای کسی که در آپارتمان زندگی میکند، یک پیانوی دیجیتال مناسب ممکن است از نظر شرایط استفاده انتخاب منطقیتری باشد. از طرف دیگر، خرید ساز حرفهای و گرانقیمت در همان ابتدای مسیر همیشه ضروری نیست. قبل از خرید میتوانید از مشاوره رایگان استفاده کنید و انتخاب را بر اساس نیاز واقعی انجام دهید.
اشتباه هفتم؛ استفاده همزمان از چند روش آموزشی
دیدن ویدیوهای آموزشی و استفاده از منابع اینترنتی میتواند مفید باشد، اما وقتی هنرجو هر روز از یک مدرس یا روش متفاوت دستور جدیدی میگیرد، احتمال ایجاد تناقض بیشتر میشود. ممکن است انگشتگذاری، روش تمرین یا حتی شیوه خواندن یک بخش در منابع مختلف متفاوت باشد.
بهتر است یک مسیر آموزشی اصلی داشته باشید و منابع اینترنتی را بهعنوان مکمل همان مسیر استفاده کنید. اگر درباره یک تکنیک یا انگشتگذاری مطمئن نیستید، بهتر است قبل از تغییر روش، آن را با مدرس خود بررسی کنید.
اشتباه هشتم؛ حذف کامل تمرین در هفتههای شلوغ
قرار نیست همه هفتهها شرایط یکسانی داشته باشند. درس، کار، رفتوآمد و برنامههای خانوادگی ممکن است بعضی روزها زمان تمرین را محدود کنند. مشکل زمانی ایجاد میشود که یک هفته شلوغ به حذف کامل تمرین تبدیل شود.
در چنین روزهایی میتوانید یک برنامه کوتاهتر داشته باشید. حتی یک تمرین مختصر و هدفمند میتواند ارتباط شما با ساز و مطالب قبلی را حفظ کند. مهم این است که تمرین به یک عادت پایدار تبدیل شود، نه فعالیتی که فقط در روزهای کاملاً آزاد انجام میدهید.
اشتباه نهم؛ مقایسه خود با هنرجویان دیگر
ویدیوهای کوتاه شبکههای اجتماعی معمولاً بهترین یا جذابترین بخش اجرای افراد را نشان میدهند. مقایسه اولین ماههای یادگیری خودتان با کسی که مدت زیادی تمرین کرده، تصویر دقیقی از پیشرفت شما نمیدهد.
بهتر است پیشرفت را در بازههای چند هفتهای بررسی کنید. میتوانید هر چند وقت یکبار اجرای خود را ضبط کنید و بعداً آن را با ضبط قبلی مقایسه کنید. گاهی پیشرفتهایی که در تمرین روزانه احساس نمیشوند، در مقایسه چند هفتهای کاملاً مشخص هستند.
اشتباه دهم؛ نگفتن مشکل به مدرس
اگر یک تمرین را متوجه نمیشوید یا در اجرای حرکتی خاص دائماً مشکل دارید، ادامه دادن بدون پرسیدن سؤال معمولاً راهحل مناسبی نیست. همین موضوع درباره ناراحتی یا درد هنگام نواختن هم صدق میکند.
در کلاس سؤال پرسیدن بخشی از فرآیند یادگیری است. مدرس میتواند سرعت، انگشتگذاری، روش تمرین یا سطح قطعه را متناسب با شرایط هنرجو تغییر دهد. هرچه مشکل زودتر مطرح شود، اصلاح آن معمولاً سادهتر است.
چطور در ماه اول پیانو درست تمرین کنیم؟
برای شروع لازم نیست برنامه پیچیدهای داشته باشید. یک برنامه ساده اما قابل اجرا بهتر از برنامهای است که روی کاغذ عالی به نظر میرسد اما بعد از چند روز کنار گذاشته میشود.
- برای تمرین زمان مشخصی در روز تعیین کنید.
- در هر جلسه یک هدف مشخص داشته باشید.
- بخشهای دشوار را جداگانه تمرین کنید.
- سرعت را فقط بعد از کنترل مناسب افزایش دهید.
- سؤالها و مشکلات خود را برای جلسه بعد یادداشت کنید.
- هر چند هفته یکبار پیشرفت خود را بررسی و ضبط کنید.
اگر چند عادت اشتباه ساختهاید چه کار کنید؟
اگر مدتی است پیانو میزنید و متوجه شدهاید بعضی عادتهای شما درست نیست، لازم نیست از پیشرفت خود ناامید شوید. بسیاری از عادتهای نوازندگی با تمرین آگاهانه و کاهش سرعت قابل اصلاح هستند. مهم این است که به جای تلاش برای تغییر همه چیز در یک روز، یک یا دو مشکل اصلی را مشخص کنید و مرحلهبهمرحله روی آنها کار کنید.
گاهی یک تغییر کوچک، مثل کاهش سرعت، تمرین جداگانه یک دست یا تقسیم کردن قطعه به بخشهای کوتاهتر، میتواند تفاوت زیادی در کیفیت تمرین ایجاد کند.
کلاس پیانو را با زندگی واقعی هماهنگ کنید
برنامه آموزشی زمانی نتیجه بهتری میدهد که با شرایط واقعی هنرجو هماهنگ باشد. قبل از شروع کلاس مشخص کنید هدف شما چیست، در هفته چند روز فرصت تمرین دارید، چه سازی در خانه دارید و آیا محدودیتهایی مثل صدای ساز در آپارتمان وجود دارد یا نه.
اگر در تهران زندگی میکنید و کلاس شما در شریعتی برگزار میشود، زمان رفتوآمد را هم در برنامه هفتگی حساب کنید. انتخاب یک زمان واقعبینانه برای کلاس و تمرین، معمولاً از انتخاب یک برنامه ایدهآل اما غیرقابلاجرا بهتر است.
سوالات متداول درباره اشتباهات شروع پیانو
آیا اشتباهات ماههای اول قابل اصلاح هستند؟
بله. بسیاری از عادتهای نادرست با تمرین آگاهانه و راهنمایی مدرس قابل اصلاح هستند. معمولاً بهتر است ابتدا روی مهمترین مشکل تمرکز کنید و بعد سراغ موارد بعدی بروید.
روزانه چقدر برای تمرین پیانو وقت بگذاریم؟
مقدار تمرین به سطح و شرایط هر هنرجو بستگی دارد. تمرین منظم و باکیفیت معمولاً از تمرینهای طولانی و پراکنده مفیدتر است. برنامه باید به شکلی باشد که بتوانید آن را در طول هفته ادامه دهید.
آیا برای شروع حتماً باید پیانوی گرانقیمت داشته باشیم؟
خیر. انتخاب ساز باید بر اساس هدف، بودجه، فضای خانه و شرایط تمرین انجام شود. قبل از خرید بهتر است مشخصات ساز مناسب سطح خود را بررسی کنید.
اگر یک هفته تمرین نکردیم، باید از اول شروع کنیم؟
معمولاً نیازی نیست. بهتر است با سرعت پایینتر چند تمرین قبلی را مرور کنید و سپس به برنامه معمول برگردید. یک وقفه کوتاه به معنی از بین رفتن تمام پیشرفت نیست.
جمعبندی؛ شروع درست از استعداد مهمتر است
اشتباهات رایج در شروع پیانو بیشتر از آنکه به استعداد مربوط باشند، به عجله، تمرین نامنظم و نداشتن مسیر مشخص برمیگردند. انتخاب قطعه متناسب با سطح، وضعیت درست بدن، تمرین بخشهای دشوار، استفاده صحیح از مترونوم و داشتن یک مسیر آموزشی مشخص میتواند شروع یادگیری را بسیار بهتر کند.
اگر قصد دارید یادگیری پیانو را اصولی شروع کنید یا عادتهای فعلی خود را اصلاح کنید، میتوانید مسیر آموزش پیانو را بررسی کنید و برای انتخاب کلاس و ساز مناسب از مشاوره رایگان استفاده کنید. آموزشگاه موسیقی ظریف در شریعتی تهران تلاش میکند مسیر یادگیری متناسب با سطح و شرایط واقعی هر هنرجو شکل بگیرد.